باز کردن یک فایل ناشناس، مخصوصاً فایلی که از طریق ایمیل، پیام‌رسان یا سایت‌های نامعتبر دریافت کرده‌اید، می‌تواند خطرناک باشد. بعضی فایل‌های مخرب ممکن است بعد از اجرا به سیستم آسیب بزنند یا اطلاعات شما را در معرض خطر قرار دهند.

اما چطور قبل از باز کردن یک فایل بفهمیم مشکوک یا آلوده است؟

۱. پسوند فایل را بررسی کنید

اولین کاری که باید انجام دهید، بررسی پسوند فایل است. برای مثال:

  • .exe فایل اجرایی ویندوز است.
  • .bat می‌تواند دستورات مختلفی را اجرا کند.
  • .zip و .rar فایل‌های فشرده هستند و ممکن است داخل آن‌ها فایل‌های خطرناک وجود داشته باشد.
  • .pdf، .docx و .xlsx معمولاً فایل‌های اسناد هستند، اما این موضوع به‌تنهایی به معنی امن بودن آن‌ها نیست.

اگر فایلی با پسوند غیرمنتظره دریافت کرده‌اید، قبل از باز کردن آن بیشتر بررسی کنید.

۲. روی فایل راست‌کلیک و آن را اسکن کنید

اگر از ویندوز استفاده می‌کنید، می‌توانید فایل را قبل از باز کردن با ابزار امنیتی ویندوز بررسی کنید.

روی فایل راست‌کلیک کنید و گزینه Scan with Microsoft Defender یا گزینه مشابه مربوط به اسکن امنیتی را انتخاب کنید.

اگر فایل مشکوک باشد، ابزار امنیتی ویندوز می‌تواند آن را بررسی کرده و در صورت شناسایی تهدید، به شما هشدار دهد.

۳. فایل را از منبع ناشناس اجرا نکنید

اگر فایلی را از فردی که نمی‌شناسید یا از یک سایت نامعتبر دریافت کرده‌اید، صرفاً به دلیل اینکه نام فایل طبیعی به نظر می‌رسد، آن را باز نکنید.

همچنین اگر یک فایل ناگهان از طرف دوست یا همکار برایتان ارسال شده، بهتر است در صورت شک داشتن، ابتدا از فرستنده درباره آن سؤال کنید. ممکن است حساب او بدون اطلاع خودش مورد سوءاستفاده قرار گرفته باشد.

۴. مراقب فایل‌هایی باشید که شما را به عجله وادار می‌کنند

بعضی فایل‌های مشکوک همراه با پیام‌هایی مانند «فوراً باز کنید»، «صورتحساب شما» یا «این فایل را همین الان بررسی کنید» ارسال می‌شوند.

خود این متن‌ها ثابت نمی‌کنند که فایل ویروسی است، اما اگر همراه با فرستنده ناشناس یا یک فایل غیرمنتظره باشند، بهتر است با احتیاط بیشتری برخورد کنید.

۵. فایل فشرده را بدون بررسی باز نکنید

فایل‌های ZIP و RAR به خودی خود ویروس نیستند، اما ممکن است داخل آن‌ها فایل اجرایی یا فایل دیگری با محتوای مخرب قرار داشته باشد.

اگر یک فایل فشرده را از منبع ناشناس دریافت کرده‌اید، ابتدا آن را با آنتی‌ویروس بررسی کنید و بعد سراغ فایل‌های داخل آن بروید.

۶. اگر هنوز شک دارید، فایل را باز نکنید

گاهی ظاهر یک فایل کاملاً عادی است و فقط با نگاه کردن به نام آن نمی‌توان درباره امنیتش تصمیم گرفت.

اگر فایل برایتان مهم نیست یا نمی‌دانید از کجا آمده، ساده‌ترین کار این است که آن را باز نکنید و حذفش کنید. اگر فایل ضروری است، ابتدا آن را با ابزار امنیتی سیستم بررسی کنید.

یک نکته مهم درباره فایل‌های Word و Excel

فایل‌های Word و Excel نیز می‌توانند حاوی محتوای خطرناک باشند، به‌خصوص اگر فایل از منبع نامطمئن دریافت شده باشد و از شما بخواهد قابلیت‌هایی مانند ماکرو را فعال کنید.

اگر نمی‌دانید فایل از کجا آمده است، بدون بررسی، گزینه‌های امنیتی آن را فعال نکنید.

جمع‌بندی

برای اینکه احتمال باز کردن یک فایل آلوده را کاهش دهید، قبل از اجرای آن منبع فایل، پسوند و محتوای آن را بررسی کنید و در صورت امکان با ابزار امنیتی ویندوز اسکنش کنید.

اگر فایل از منبع ناشناس آمده، غیرمنتظره است یا از شما می‌خواهد قابلیت‌های امنیتی را غیرفعال کنید، بهتر است با احتیاط بیشتری رفتار کنید. هیچ فایلی را فقط به دلیل نام یا ظاهر آن امن فرض نکنید.